Để tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã ban hành Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24/11/2023 về tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức
đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới (sau đây gọi là Nghị quyết 45-NQ/TW), Chính phủ đã ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW. Để cụ thể hóa các chủ trương trên, ngày 04/01/2024, Tỉnh ủy Thái Nguyên đã ban hành Chương trình hành động số 47-CTr/TU V/v thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW; ngày 13/8/2024, Ủy ban nhân dân tỉnh cũng đã ban hành Kế hoạch số 149/KH-UBND tỉnh về thực hiện Chương trình hành động số 47-Ctr/TU ngày 04/01/2024 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW. Ngày 28/3/2024, Đảng đoàn Liên hiệp hội Việt Nam cũng đã ban hành Chương trình hành động số 287 – CTr/ĐĐ V/v thực hiện Nghị quyết 45-NQ/TW. Đây là những chỉ đạo và định hướng quan trọng và là cơ sở để Liên hiệp các Họi KH&KT tỉnh (Liên hiệp Hội) xây dựng kế hoạch, chương trình hành động cụ thể nhằm đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, tiếp tục phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Trong những năm qua, Liên hiệp hội đã thể hiện rõ nét vai trò và trách nhiệm là tổ chức chính trị – xã hội của đội ngũ trí thức KH&CN của tỉnh, thực hiện tốt vai trò là cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với đội ngũ trí thức. Là thành viên của Ủy ban Mặt trận tổ quốc (MTTQ) tỉnh, Liên hiệp hội Thái Nguyên đặc biệt chú trọng đến công tác tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN, cùng các tổ chức thành viên khác của MTTQ tỉnh góp phần tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc thông qua các hoạt động cụ thể như: Góp ý, phản biện các dự án, chương trình, chính sách gắn với các chủ trương xây dựng nông thôn mới, xây dựng đô thị văn minh…; phối hợp lựa chọn, giới thiệu công trình giải pháp sáng tạo KH&CN đề nghị tuyển chọn “Sách vàng sáng tạo”; giới thiệu các sáng kiến, ý tưởng mới tiêu biểu phục vụ xây dựng ấn phẩm “Gương người Việt đoàn kết sáng tạo”…Lãnh đạo Liên hiệp hội tham gia ủy viên Uỷ ban MTTQ tỉnh đã phối hợp với các tổ chức thành viên khác của Uỷ ban MTTQ tỉnh thực hiện hoạt động giám sát và phản biện xã hội” – một chức năng hết sức quan trọng của Uỷ ban MTTQ tỉnh. Nhiều hội viên của Liên hiệp Hội được mời vào Hội đồng khoa học công nghệ cấp tỉnh, góp phần phản ánh trung thực, khách quan ý kiến của đội ngũ trí thức của tỉnh nhằm xây dựng chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật và thực hiện hiệu quả các chương trình phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
Các chuyên gia, các nhà khoa học ở các hội thành viên Liên hiệp hội đã góp phần tích cực vào hoạt động thông tin, đào tạo và phổ biến kiến thức, tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn, tọa đàm chuyên đề phổ biến kiến thức về quy trình canh tác mới, chăn nuôi, trồng trọt, bảo vệ sức khỏe, bảo vệ tài nguyên và môi trường, cải thiện đời sống…mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cộng đồng và góp phần nâng cao dân trí, đặc biệt ở các vùng sâu, vùng xa trên địa bàn tỉnh. Trong 02 năm (2023 – 2024): Hội KHKT An toàn vệ sinh lao động tổ chức 84 lớp huấn luyện an toàn vệ sinh lao động với 7.250 học viên tham gia, tổ chức 28 lớp tuyên truyền về pháp luật lao động với 2.073 học viên tham gia; Hội Chè Thái Nguyên: thực hiện 5 cuộc tuyên truyền, vận động hội viên chuyển đổi sang sản xuất chè hữu cơ với 240 hộ sản xuất chè; Hội Chăn nuôi – Thú y: tổ chức 4 lớp tập huấn cho 270 trang trại chăn nuôi; Hội làm vườn: tổ chức triển khai 3 lớp tập huấn kỹ thuật trồng cây ăn quả và kỹ thuật chăn nuôi gia súc, gia cầm cho 155 hội viên tham gia…
Đặc biệt, trí thức của Liên hiệp hội Thái Nguyên có vai trò và đóng góp quan trọng trong triển khai nhiệm vụ tư vấn, phản biện và giám định xã hội (TV,PB&GĐXH) – một trong những nhiệm vụ trọng tâm được UBND tỉnh giao cho Liên hiệp hội thực hiện từ năm 2017 (tại Quyết định 31/2017/QĐ-UBND ngày 18/10/2017 của UBND tỉnh “Quy định về hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học kỹ thuật tỉnh Thái Nguyên”). Từ năm 2017 đến năm 2024, Liên hiệp hội Thái Nguyên đã hoàn thành 12 nhiệm vụ TV, PB&GĐXH thuộc các lĩnh vực: giáo dục và đào tạo, KH&CN, phát triển nguồn nhân lực thông qua 02 hình thức: hội thảo và đề tài, điển hình như: “Tư vấn, phản biện về quy hoạch phát triển nguồn nhân lực tỉnh Thái Nguyên đến năm 2030” (2016); “Nhận diện và xác định các giải pháp cụ thể nhằm góp phần thúc đẩy kinh tế tỉnh Thái Nguyên phát triển bền vững đến năm 2025, tầm nhìn đến 2030” (2017-2019); “Tư vấn, phản biện các cơ chế, chính sách về phát triển đội ngũ trí thức khoa học công nghệ tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010-2020, định hướng đến năm 2030″ (2022); “Tư vấn, phản biện xã hội về các chính sách của tỉnh Thái Nguyên hỗ trợ chuyển giao khoa học và công nghệ cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi” (2024)…
Các nhà khoa học đóng góp ý kiến vào các nhiệm vụ tư vấn, phản biện năm 2024 của Liên hiệp hội Thái Nguyên (tháng 12/2024)
Ngoài ra, Liên hiệp hội đã góp ý cho: Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ triển khai Nghị quyết về đẩy mạnh việc thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí của Quốc hội; Dự thảo Quyết định phê duyệt Đề án Phát triển hạ tầng chất lượng quốc gia; Dự thảo bãi bỏ văn bản quy phạm pháp luật; Tham gia ý kiến hồ sơ đề nghị xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khoa học và Công nghệ… Các hội thành viên Liên hiệp hội cũng đã đóng góp tích cực vào hoạt động TV,PB&GĐXH: Hội Kiến trúc sư đã thực hiện phản biện, thẩm định trên 30 đồ án quy hoạch, kiến trúc. Hội Khoa học Đất tư vấn phản biện cho 3 đề tài cấp nhà nước, 2 đề tài đề án cấp tỉnh, các hội viên tham gia là ủy viên phản biện và ủy viên hội đồng cho 18 đề tài, dự án KHCN, đánh giá tác động môi trường quốc gia, cấp Bộ, cấp tỉnh….
Để cụ thể hóa Chương trình hành động số 47-CTr/TU của Tỉnh ủy V/v thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW cũng như tiếp tục phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, Liên hiệp hội Thái Nguyên đã xây dựng Kế hoạch số 04/KH-LHH ngày 17/4/2024 thực hiện Chương trình hành động của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW và xác định một số giải pháp chủ yếu sau:
– Đa dạng hóa các hình thức tập hợp, đoàn kết và phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ; tăng cường định hướng về tư tưởng chính trị; tổ chức tốt việc học tập và làm theo tấm gương tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong hệ thống Liên hiệp hội.
– Tăng cường tổ chức các diễn đàn, tọa đàm, hội thảo khoa học, khuyến khích đội ngũ trí thức tham gia đóng góp ý kiến, tư vấn, phản biện, giám định xã hội đối với việc hoạch định chính sách, tổng kết thực tiễn; xây dựng và triển khai các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, công trình, dự án quan trọng địa phương cũng như các nhiệm vụ của Liên hiệp hội được UBND tỉnh giao hàng năm.
– Duy trì và đổi mới việc tổ chức Hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh và xét chọn các công trình tham dự Giải thưởng khoa học và công nghệ Việt Nam nhằm khuyến khích, tôn vinh tài năng có công trình khoa học, nghệ thuật có giá trị trong đời sống, xã hội. Triển khai thực hiện hiệu quả công tác truyền thông và phổ biến kiến thức, tạo cơ hội để trí thức tự nguyện đi đầu trong việc truyền bá những tri thức tiến bộ trong cộng đồng, áp dụng có hiệu quả những tiến bộ đó vào sản xuất và đời sống, góp phần thiết thực vào việc nâng cao dân trí.
– Không ngừng củng cố, phát triển, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Liên hiệp hội nhằm vận động, tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức đóng góp cho sự phát triển kinh tế – xã hội địa phương. Quan tâm phát triển đảng viên trong đội ngũ trí thức, nhất là trí thức trẻ đáp ứng yêu cầu của Đảng. Duy trì hoạt động gặp mặt “Trí thức khoa học và công nghệ” hàng năm và xét chọn Trí thức khoa học và công nghệ tiêu biểu đề nghị Liên hiệp hội Việt Nam tôn vinh (02 năm/lần).
Đồng thời, Liên hiệp hội Thái Nguyên cũng đã có một số khuyến nghị với UBND tỉnh về cơ chế chính sách đối với đội ngũ trí thức trên địa bàn tỉnh, cụ thể như sau:
– Xây dựng Đề án “Chiến lược phát triển đội ngũ trí thức KH&CN Thái Nguyên đến năm 2030” làm cơ sở pháp lí cho các hoạt động cụ thể.
– Xây dựng chính sách ưu tiên cụ thể phát triển đội ngũ trí thức đối với các ngành trọng tâm, trọng điểm. Xác định được các nhóm trí thức ưu tiên phát triển trong mỗi giai đoạn, mỗi thời kỳ gắn với mục tiêu chính trị, mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Xây dựng và phát triển được nhiều chuyên gia đầu ngành thuộc các lĩnh vực trong tâm, trọng điểm ở tầm khu vực.
Đội ngũ trí thức KH&CN của Liên hiệp hội Thái Nguyên nói riêng và của tỉnh Thái Nguyên nói chung đã và đang tiếp tục nâng cao tinh thần trách nhiệm, tích cực học tập, rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, nâng cao trình độ lý luận, chuyên môn, nghiệp vụ; tiên phong bắt nhịp với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập quốc tế, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, giữ vững ổn định chính trị, trật tự xã hội.
Hoàng Ngân
