Phát triển các sản phẩm đặc sản của tỉnh Thái Nguyên đã được quan tâm và tổ chức thực hiện từ nhiều năm trước đây thông qua các chương trình, đề án phát triển kinh tế – xã hội của Tỉnh. Ngày 12 tháng 9 năm 2018,UBND tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Kế hoạch số: 108/KH-UBND về việc triển khai thực hiện Chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2018 – 2020, tầm nhìn đến năm 2025” (gọi tắt là Chương trình OCOP – TN), đồng thời xây dựng và triển khai Đề án “Mỗi xã một sản phẩm tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2019 – 2025” (được phê duyệt tại Quyết định số 3485/QĐ-UBND ngày 28/10/2019). Đề án có mục tiêu tổng quát: “ khai thác tiềm năng lợi thế ở địa phương, phát huy năng lực sáng tạo của người dân khu vực nông thôn trong tổ chức sản xuất và quảng bá tiêu thụ sản phẩm; tăng cường hoạt động liên kết sản xuất, gia tăng giá trị, nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh của hàng hóa nông sản và dịch vụ du lịch nông thôn, tăng thu nhập của người dân nông thôn, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao chất lượng chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM), thúc đẩy quá trình CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn của Tỉnh”. Đề án đã đề ra 7 nhóm mục tiêu cụ thể đến năm 2025 trong đó có nhóm mục tiêu về chứng nhận sản phẩm OCOP, theo đó giai đoạn 2019-2020 có ít nhất 50 sản phẩm được chứng nhận dạt chuẩn OCOP và có ít nhất 1 sản phẩm OCOP dạt hạng từ 4-5 sao; giai đoạn 2021-2025 có 70 sản phẩm dạt chuẩn OCOP, có ít nhất 5 sản phẩm OCOP đạt hạng 5 sao…
Chương trình mỗi sản phẩm (OCOP) đã và đang có sự lan tỏa mạnh mẽ, rộng khắp khơi dậy tiềm năng, lợi thế của các vùng, miền để phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân trong xây dựng nông thôn mới. Tính đến tháng 12/2024, tỉnh Thái Nguyên đã có 273 sản phẩm được phân hạng OCOP đạt 3 sao trở lên, trong đó 182 sản phẩm 3 sao, 89 sản phẩm 4 sao, 2 sản phẩm 5 sao với 170 chủ thể OCOP. Sản phẩm OCOP được gắn biểu trưng logo OCOP đã khẳng định giá trị và chất lượng trên thị trường, từng bước được người dân tín nhiệm, lựa chọn tiêu dùng. Theo kết quả đánh giá của Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp Trung ương, đến nay, tỉnh Thái Nguyên có 4 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 5 sao, trong đó có 2 sản phẩm của Hợp tác xã Chè Hảo Đạt (xã Tân Cương, TP. Thái Nguyên), 1 sản phẩm của Công ty TNHH Thái Hải (xã Thịnh Đức, TP. Thái Nguyên), 1 sản phẩm của HTX Miến Việt Cường (thị trấn Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ).
Kết quả đạt được như trên là nhờ có sự tham gia, đóng góp của toàn xã hội, trong đó các tổ chức hội trên địa bàn đã phát huy được vai trò của mình đối với chương trình. Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thái Nguyên (LHH Thái Nguyên) với 28 hội thành viên (hơn 50.000 hội viên) đã gắn được hoạt động của hội với chương trình và đã có những đóng góp cụ thể vào thực hiện chương trình OCOP –TN. Theo phân công nhiệm vụ của Đề án “Mỗi xã một sản phẩm tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2019 -2025” đã ban hành, trong đó, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội, xã hội nghề nghiệp, các hội, hiệp hội của tỉnh tăng cường tổ chức các hoạt động tuyên truyên, vận động đoàn viên, hội viên, thành viên tích cực tham gia Chương trình OCOP; chủ động tham gia vào các chuỗi giá trị hình thành trong Chương trình OCOP. Đây được coi là cơ sở pháp lí để các tổ chức hội vận động các hội viên tham gia vào các các chuỗi giá trị hình thành trong Chương trình OCOP. Đây cũng là một trong những nội dung LHH Thái Nguyên quan tâm và đưa vào kế hoạch hoạt động của đơn vị trong giai đoạn 2019 – 2025.
Hội thảo “Nâng cao hiệu quả tham gia của đội ngũ trí thức KH&CN đối với chương trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên” (tháng 11/2024)
LHH Thái Nguyên với tôn chỉ và mục đích hoạt động của tổ chức đã tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ (KH&CN) trên địa bàn đã tập hợp, đoàn kết và phát huy được sức mạnh của đội ngũ trí thức, tham gia tích cực, có hiệu quả vào phát triển các sản phẩm OCOP của địa phương thông qua các hoạt động cụ thể: tham gia xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách; đào tạo nguồn nhân lực (bao gồm cán bộ quản lí chương trình, người lao động); triển khai nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ; tuyên truyền phổ biến kiến thức KH&CN đến cộng đồng phục vụ sản xuất và kinh doanh sản phẩm OCOP.
- Liên hiệp Hội và các thành viên đã động viên trí tuệ của đông đảo trí thức KH&CN trên địa bàn tham gia đóng góp ý kiến vào các chương trình, đề án phát triển các sản phẩm của các địa phương thông qua hoạt động hội thảo và tư vấn, phản biện: Đóng góp ý kiến Đề án “mỗi xã một sản phẩm, giai đoạn 2019 – 2025; Góp ý cho Đề án phát triển sản phẩm chủ lực của tỉnh Thái Nguyên; Tư vấn phản biện “Gắn kết hoạt động của các tổ chức Hội với Chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2018 – 2020, tầm nhìn đến năm 2025” (năm 2020).
- Các hội viên ở những vị trí công tác khác nhau đã trực tiếp tham gia đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của chương trình thông qua tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, hội thảo, đào tạo ngắn hạn, đào tạo theo chuyên đề:
- Đào tạo nghề cho người lao động.
– Tập huấn cộng đồng về phương pháp triển khai kế hoạch kinh doanh. Nội dung tập huấn bao gồm: Chu trình hình thành Doanh nghiệp/HTX; Quản trị sản xuất, tiếp thị; Nghiên cứu phát triển sản phẩm; Tài chính doanh nghiệp nâng cao. Kết quả cần có là người dân có thể triển khai kế hoạch kinh doanh.
- Tập huấn phát triển sản phẩm:tập huấn cộng đồng về phương pháp phát triển sản phẩm. Nội dung tập huấn gồm: Khái niệm chung về sản phẩm, các bước phát triển sản phẩm mới, bao bì thực phẩm, nhãn hiệu hàng hóa, an toàn vệ sinh bao bì thực phẩm, vòng đời sản phẩm, marketing trong phát triển sản phẩm mới,…
- Tập huấn kỹ năng bán hàng (phân phối, xúc tiến thương mại,…): Nhân viên bán hàng của các tổ chức kinh tế tham gia Chương trình OCOP, nhân viên làm việc tại các điểm, trung tâm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP (sản phâm nông sản) ữên địa bàn tỉnh Thái Nguyên được đào tạo các kỹ năng cơ bản về tiếp thị, bán hàng, được cấp chứng chỉ sau khi hoàn thành khóa học.
- Tập huấn cho cán bộ tham gia quản lý, điều hành Chương trình OCOP: Triển khai các hoạt động tập huấn và đào tạo nhằm nâng cao chất lượng nguôn nhân lực cho đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước tham gia quản lý, điều hành Chương trình OCOP. Thực hiện các khóa tập huấn ngắn hạn cấp chứng chỉ vê: Hình thành và tái cơ câu các HTX/doanh nghiệp; Nghiên cứu và phát triển sản phẩm; Tổ chức sản xuất; Xúc tiến thương mại; Phương pháp luận và công cụ làm việc với cộng đông, cho cán bộ trong hệ thông OCOP từ cấp tỉnh, đến cấp huyện, xã.
- Thực hiện có hiệu quả công tác“thông tin, tuyên truyền, phổ biến các kiến thức KH&CN” đến các tầng lớp nhân dân bằng nhiều hình thức khác nhau, đưa kiến thức khoa học và công nghệ vào phục vụ sản xuất, phát triển sản phẩm, góp phần nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản sản phẩm, nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm
(4) Tổ chức triển khai nhiều hoạt động nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ phục vụ sản xuất, chế biến và bảo quản sản phẩm OCOP. Kết quả nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ của các hội thành viên đã có những đóng góp tích cực cho công tác đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lí chương trình và chuyển giao được nhiều quy trình công nghệ mới vào sản xuất, chế biến, bảo quản sản phẩm.
Trong thời gian tới, để tiếp tục đóng góp cho Chương trình OCOP – TN, căn cứ chức năng, nhiệm vụ, LHH Thái Nguyên sẽ tập trung tổ chức các lớp tập huấn cho các chủ thể OCOP về: chuyển đổi số; đổi mới hình thức tổ chức sản xuất; các kỹ năng về quản trị; marketing, bán hàng; kỹ năng về thiết kế bao bì, ghi nhãn và mẫu mã sản phẩm; sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc theo chuỗi giá trị, tăng cường sử dụng và khai thác thương hiệu cộng đồng các sản phẩm từ khu vực nông thôn; xúc tiến thương mại…
Minh Thùy
