Trong Di chúc trước lúc đi xa, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: “Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ. Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng xã hội chủ nghĩa vừa “hồng” vừa “chuyên”. Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”.
Thanh niên là lực lượng xã hội hùng hậu, trong quá trình lãnh đạo đất nước Đảng ta luôn đề cao vị trí, vai trò của thanh niên, xác định thanh niên là rường cột của nước nhà, là chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng; công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong yếu tố quyết định sự thành bại của nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Thanh niên được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người”
Trong những năm qua dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ, Chính quyền và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên, các thế hệ thanh niên của tỉnh Thái Nguyên cùng với thanh niên của cả nước đã có những bước trưởng thành nhanh chóng, đã xây dựng được thế hệ thanh niên thời kì mới có đạc đức, nhân cách, tri thức, sức khỏe, tư duy năng động và hành động sáng tạo, phần lớn thanh niên có lý tưởng, hoài bão, luôn nêu cao lòng yêu nước, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và sự phát triển của đất nước nói chung và của tỉnh nhà nói riêng. Luôn có ý thức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, nêu cao ý thức trách nhiệm với gia đình và xã hội; có ý chí vươn lên trong học tập và trong cuộc sống, không ngừng rèn luyện, học tập, nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn, nghiệp vụ, trình độ lý luận chính trị, văn hóa, khoa học kỹ thuật,quyết tâm đưa đất nước và tỉnh thoát khỏi cảnh nghèo nàn, lạc hậu, luôn xung kích tình nguyện phát triển kinh tế xã hội, lập thân, lập nghiệp, sẵn sàng đảm nhận các công việc khó khăn, gian khổ, biết chia sẻ, yêu thương, chung tay góp sức cùng cộng đồng, xã hội; đời sống văn hoá tinh thần ngày càng nâng cao, lành mạnh, phong phú, môi trường sống an toàn, có công việc, việc làm ổn định.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, thì thanh niên tỉnh Thái Nguyên vẫn còn nhiều hạn chế như: một bộ phận thanh niên sống thiếu lý tưởng hoài bão, sống thực dụng, ích kỉ, đua đòi, xa hoa, lãng phí, phai nhạt lý tưởng, giảm sút niềm tin; bản lĩnh chính trị không vững vàng, xa rời các truyền thống của dân tộc; tình trạng vi phạm pháp luật và xa vào các tệ nạn xã đang ngày càng gia tăng và có diễn biến phức tạp, các tệ nạn xã hội mà thanh niên mắc phải chủ yếu như: ma túy, trộm cắp, cờ bạc, mại dâm…; thanh niên vẫn còn thờ ơ trước các vấn đề thời sự của đất nước, của tỉnh và những người xung quanh; nhiều thanh niên vẫn còn thiếu kiến thức và kỹ năng hội nhập quốc tế, khả năng ứng dụng tin học và sự dụng ngoại ngữ còn yếu kém, tỉ lệ thanh niên trong tỉnh chưa có việc làm, thất nghiệp đang ngày càng gia tăng. Tính độc lập, chủ động, sáng tạo, năng lực thực hành sau đào tạo của thanh niên còn yếu, chưa đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hóa. Một bộ phận thanh niên thiếu ý thức rèn luyện, ngại và chưa thường xuyên tham gia các phong trào, hoạt động của Đoàn – Hội…
Nguyên nhân dẫn đến những vấn đề tồn tại và yếu kém trong một bộ phận thanh niên nói trên do: Một số Cấp ủy Đảng, Chính quyền, cán bộ, đảng viên và Đoàn Thanh niên các cấp chưa quan tâm đúng mức đến lãnh đạo công tác thanh niên, chưa nhận thức đầy đủ vị trí, vai trò của thanh niên, công tác tổ chức chỉ đạo thiếu tập trung; đánh giá thanh niên còn theo kinh nghiệm, cảm tính, thiếu tin tưởng thanh niên; một bộ phận cán bộ, đảng viên thoái hoá, biến chất, suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức và lối sống, không là tấm gương để thanh niên học tập và noi theo, làm cho thanh niên thiếu niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng. Một bộ phận gia đình vẫn còn thờ ơ, ít quan tâm, thiếu giáo dục đối với con cái. Công tác giáo dục – đào tạo, dạy nghề, giải quyết việc làm, phòng, chống tệ nạn xã hội, hoạt động văn hoá, thể thao có nhiều khuyết điểm, yếu kém, chậm khắc phục đã ảnh hưởng không nhỏ đến các thế hệ thanh niên. Công tác giáo dục, ngăn ngừa và đấu tranh với những tác động, lôi kéo thanh niên của các thế lực thù địch, sự truyền bá lối sống nước ngoài không phù hợp với truyền thống văn hoá dân tộc còn nhiều yếu kém, thậm chí bị buông lỏng. Việc quản lý, tập hợp thanh niên trong tỉnh trước tình hình mới nhiều khó khăn hơn. Việc đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của tổ chức Đoàn và Hội Liên hiệp Thanh niên các cấp trong tỉnh chưa theo kịp sự phát triển của tình hình thanh niên; khả năng chi phối và ảnh hưởng của tổ chức Đoàn, Hội trong thanh niên chưa sâu rộng, tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ đoàn, hội và đoàn viên, hội viên chưa cao. Các điều kiện, phương tiện hoạt động của Đoàn, Hội, chính sách cho cán bộ Đoàn, nhất là cán bộ Đoàn cơ sở còn bất cập, hạn chế. Năng lực, trình độ của không ít cán bộ đoàn chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế; khả năng tập hợp, tổ chức phong trào thanh niên trong công tác thanh niên còn hạn chế.
Nhằm nâng cao chất lượng công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, văn hóa cho Thanh niên tỉnh Thái Nguyên hiện nay, cần tập trung thực hiện một số giải pháp sau:
Thứ nhất,Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của các cấp ủy Đảng, sự quản lý, theo dõi, giúp đỡ của chính quyền và sự phối hợp, đồng bộ, chặt chẽ của toàn Hệ thống chính trị trong tỉnh Thái Nguyên đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, văn hóa trong thanh niên. Các cấp ủy Đảng, Chính quyền và toàn Hệ thống chính trị cần có trách nhiệm, nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò của thanh niên đối với sự phát triển và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Nhận thức đúng đắn, đầy đủ tính cấp bách và tầm quan trọng của công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, văn hóa cho thanh niên.
Thứ hai, Tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tiếp tực đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên trong tình hình mới. Tuyên truyền giáo dục, nâng cao nhận thức, bồi đắp niềm tin, lý tưởng sống, tình yêu về quê hương đất nước cho thanh niên. Tổ chức Đoàn, Hội chủ động phối hợp với nhà trường, gia đình và xã hội trong việc giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh niên, đổi mới nội dung tuyên truyền, giáo dục thông qua dư luận xã hội, sử dụng hợp lí các phương tiện thông tin đại chúng vào việc định hướng giá trị và giác ngộ lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên. Xây dựng thế hệ thanh niên “ vừa hồng, vừa chuyên”, “ Tâm trong, trí sáng, hoài bão lớn”.
Thứ ba, Tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cần đẩy mạnh các phong trào hành động cách mạng, xây dựng môi trường lành mạnh, tạo điều kiện để các thế hệ thanh niên được học tập, rèn luyện, phấn đấu, trưởng thành, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần và phát triển toàn diện. Thực hiện tốt Chỉ thị 05-CT/TW của Bộ Chính trị khóa XII về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”; Nghị quyết 25-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” ; Chỉ thị 42-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa XI về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, văn hóa cho thế hệ trẻ giai đoạn 2015-2030”; Thực hiện tốt và có hiệu quả Kết luận của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh khóa X về tổ chức Cuộc vận động “Xây dựng giá trị hình mẫu thanh niên Việt Nam thời kỳ mới.
Thứ tư, Xây dựng Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh vững mạnh, thực sự là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, đội dự bị tin cậy của Đảng. Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Đoàn, nâng cao hiệu quả công tác giáo dục của Đoàn và các tổ chức thanh niên, xây dựng Đoàn thực sự vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức. Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ đoàn các cấp thực sự có trình độ năng lực, trí tuệ, tư duy sáng tạo, nhiệt tình, tận tâm tận lực với công việc, có khả năng vận động quần chúng, độ tuổi sát với tuổi thanh niên, thực sự tiêu biểu trong thanh niên. Đề cao vai trò nêu gương của cán bộ Đoàn, Hội, cần nhân rộng các điển hình tiên tiến gắn với đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; phát huy tinh thần tự học tập, rèn luyện, phấn đấu trong cán bộ, đoàn viên, thanh niên. Chú trọng công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh niên thông qua các phong trào hành động cách mạng của tuổi trẻ, qua đó, vừa làm công tác giáo dục, vừa phát huy vai trò của thanh niên trong việc tham gia phát triển kinh tế – xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh; đồng thời, tăng cường khả năng đoàn kết, tập hợp thanh niên vào tổ chức.
Đào Trung Anh
